Relatie darmtumoren en hun uitzaaiingen in de lever

Aanvrager: Dr. Onno Kranenburg, Divisie Heelkundige Specialismen

Ruim 13.000 keer per jaar wordt in Nederland de diagnose ‘darmkanker’ gesteld. Er overlijden jaarlijks ongeveer 5.000 patiënten aan deze ziekte. Hiermee is darmkanker de op één na belangrijkste oorzaak van sterfte door kanker. Patiënten overlijden in de regel niet zozeer aan de primaire tumor, maar aan de uitzaaiingen, die voornamelijk (ongeveer 70%) optreden in de lever. Huidige therapieën (chemotherapie en gerichte therapie op de groeifactor receptor EGFR) kunnen de overleving van patiënten met uitzaaiingen wel verlengen, maar de ziekte niet genezen. Door behandeling beter af te stemmen op de individuele patiënt en op specifieke kenmerken van hun tumoren, kan de effectiviteit van behandelingen worden verhoogd en wordt onnodige behandeling voorkomen.

Project gerealiseerd darmenGROOT-foto-shutterstock.jpg

Meer informatie

Totale opbrengst: € 290.750,-
Gerealiseerd in 2014

Darmtumoren verschillen onderling op genetisch niveau van elkaar. Op basis van de patronen van actieve genen (zogenaamde genexpressie-profielen) kunnen verschillende subtypen primaire darmtumoren onderscheiden worden. Dit heeft geleid tot de identificatie van een subgroep met een beduidend slechtere prognose en een hoge kans op uitzaaiing. Deze subgroep is resistent voor de therapieën die beschikbaar zijn voor de behandeling van darmkanker.

Recente bevindingen

In eerdere studies is gevonden dat het overgrote deel van de DNA-veranderingen in primaire tumoren behouden blijft in de uitzaaiingen, maar dat wel degelijk sprake is van genetische verschillen. Wat de effecten van deze genetische verschillen zijn op genexpressie, het biologische gedrag van de tumor en de respons op therapie is niet bekend.

Waarom nieuw onderzoek?

Het is niet eerder onderzocht of genexpressie-profielen van primaire tumoren behouden blijven wanneer deze uitzaaien naar andere organen. Deze kennis is essentieel om de juiste therapie voor de patiënt met (lever) uitzaaiingen te kunnen kiezen. Immers, als de primaire tumoren en de uitzaaiingen zich hetzelfde gedragen, kan het therapeutische plan gebaseerd worden op biopten van de primaire tumor, maar als metastasen andere eigenschappen hebben verkregen moeten er biopten van de uitzaaiingen genomen worden om de juiste therapie te vinden.

Vermoedelijke resultaten

Uit dit project zal blijken in hoeverre de biologische karakteristieken van primaire darmtumoren en hun levermetastasen overeenkomen en/of verschillen. Daarnaast moet duidelijk worden of primaire tumoren en hun uitzaaiingen dezelfde respons op een grote verzameling geregistreerde geneesmiddelen vertonen. Als er grote overeenkomst is in de respons van primaire tumoren en hun uitzaaiingen dan kunnen effectieve middelen tegen uitzaaiingen geïdentificeerd worden door weefsel (organoïden) van primaire tumoren te analyseren, na chirurgische verwijdering van die tumor. Echter, als er grote verschillen blijken te zijn zal het nodig zijn om biopten van uitzaaiingen te nemen om potentieel effectieve middelen te kunnen identificeren voor individuele patiënten.

Dit specifieke project beoogd vast te stellen:

  • In hoeverre primaire darmtumoren en hun uitzaaiingen op dezelfde wijze geclassificeerd kunnen worden.
  • In hoeverre primaire darmtumoren en hun uitzaaiingen verschillend reageren op een grote verzameling geneesmiddelen en welke verbanden er bestaan tussen drug-respons, tumor biologie en afwijkingen in het DNA.
  • Welke middelen effectief zijn tegen het agressieve subtype darmkanker.

De looptijd van deze studie zal 3 jaar zijn en gaat in 2014 van start.

Algemeen Nut Beogende Instelling
UMC Utrecht

Vrienden Wilhelmina Kinderziekenhuis is onderdeel van Stichting Vrienden UMC Utrecht.

Contact

POSTADRES
Huispost D01.343
Postbus 85500, 3508 GA Utrecht

IBAN NL51 RABO 0123 6425 15
kvk 56083777

tel 088 756 1010
e-mail